O Zmaju

Jovan Jovanović Zmaj
(Novi Sad, 6. XII 1833. - Sremska Kamenica, 14. VI 1904.)

ZMAJEVA RIZNICA

U dečjim pesmama Zmaj je obuhvatio celo detinjstvo od kolevke do dečaštva, sa svim onim što pripada dečjem svetu: igrama i igračkama, životinjama, odnosom prema odraslima itd. U njima je dao bogatu i raznovrsnu galeriju dečjih likova. Glavne odlike Zmajevih dečjih pesama jesu: fini lirizam koji ih približava njegovoj ranoj ljubavnoj poeziji, ozarenom svetu Djulica, smisao za uživljavanje u zbilju i psihu deteta, jednostavan, lak, neposredan izraz pristupačan deci i istovremeno privlačan odraslima.

Zmaj je tvorac srpske poezije za decu i njen najveæi predstavnik. Njegove dečje pesme imaju, međutim, i šire značenje. One nisu samo spesijalistička, namenska poezija, nego i osobena forma pesničkog, lirskog jezika, kojim su na nov način izražene osnovne preokupacije Zmajevog stvaralaštva. U njegovom književnom razvitku one se javljaju kao poslednja njegova pesnička obnova. Pošto je iscrpeo svoje mogućnosti u lirskoj i satiričnoj pesmi, Zmaj je u subliterarnoj, polupoetskoj-polupedagoškoj formi dečje pesme našao novu neiscrpnu riznicu poetskih motiva i formalnih mogućnosti. “Oslobođen stega, koje su mu u izvesnoj meri nametale ranije pesničke forme, on æe pod maskom naivnosti postići maksimalnu lirsku spontanost. Nova poezija biće sveža, laka, jednostavna, bogata hitrim invencijama i slobodnim asocijacijama. Puna lirskih boja i topline, sva u čežnji za nečim čistim i svetlijim, ona će, na svoj minijaturni način, predstavljati obnovu zlatnih vremena srpske romantike šezdesetih i sedamdesetih godina” (M. Popović)

Jovan Deretić


Jovan Jovanovic Zmaj (1833-1904) is one of the founders of Yugoslav poetry for children. He is the author of many poems which still retain their popularity. He was the editor of a number of magazines, among which the most important was NEVEN, a journal for children. Zmaj Children Games have been established in honour of this outstanding man of letters.